Preferencyjne rozliczenie podatkowe rodziców - w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej
- miszma13
- 17 mar
- 3 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 6 godzin temu
Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 sierpnia 2024 r. [II FSK 182/24] który stwierdził, że w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej można skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rodzica samotnie wychowującego dziecko. W ten sposób NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w sprawie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
NSA podkreślił, że użyte w art. 6 ust. 4f updof sformułowanie "osoba, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko" należy rozumieć jako sytuację, w której rodzice lub opiekunowie prawni danego dziecka (co najmniej jednego) mieszkają razem (w znaczeniu faktycznym, a nie formalnym). Wówczas wychowują dane dziecko wspólnie, czyli co do zasady w jednym miejscu i czasie prowadząc wspólne z tym dzieckiem gospodarstwo domowe (z realną możliwością porozumiewania się rodziców oraz wspólnego podejmowania decyzji czy też wspólnych stanowisk mieszczących się pod pojęciem "wychowywanie", także wówczas, gdy obowiązki zawodowe lub sytuacja zdrowotna powodują czasową rozłąkę). Zaznaczyć przy tym należy, że przesłanka "wspólnego zamieszkiwania" rodziców z dziećmi nie została zamieszczona w treści art. 6 ust. 4f (oraz art. 6 ust. 4c i ust. 4d) updof.
Samotne wychowywanie dziecka a opieka naprzemienna
W uzasadnieniu wyroku NSA wyjaśnił, że status osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który sprawuje opiekę nad dzieckiem w innym miejscu i czasie niż drugi rodzic. W opinii sądu rodzice prowadzący odrębne gospodarstwa domowe nie mogą być traktowani jako osoby wychowujące dziecko wspólnie, nawet jeśli oboje angażują się w proces wychowawczy.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 9 lipca 2024 r. [I SA/Gd 378/24], uchylając interpretację indywidualną Dyrektora KIS. Sąd podkreślił, że w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej nie można uznać, że rodzice wychowują i opiekują się dzieckiem "wspólnie", ponieważ każde z nich odrębnie, w konkretnie ustalonym czasie, bez udziału drugiego z rodziców opiekuje się dzieckiem i zaspokaja jego potrzeby, stwarzając mu odpowiednie warunki rozwoju w miejscu swojego zamieszkania. Proces wychowywania dziecka realizowany jest przez każdego z rodziców "samotnie". Jeżeli przez część czasu w roku dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica wychowuje dziecko, natomiast przez pozostały czas dziecko wychowuje drugi z rodziców. Każdy z rodziców działa bez wsparcia drugiej osoby i samodzielnie dokonuje czynności związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, jednocześnie samodzielnie ponosząc przez część roku podatkowego koszty utrzymania dziecka. Zatem każdy z rodziców sprawujących opiekę i wychowujących dziecko w tak ustalonym systemie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Wpływ wyroku na podatników
Orzeczenie NSA ma kluczowe znaczenie dla podatników sprawujących opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Oznacza ono, że każdy z rodziców, który przez część roku podatkowego samodzielnie wychowuje dziecko, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Jest to istotna zmiana, ponieważ dotychczasowe interpretacje organów podatkowych mogły prowadzić do ograniczenia możliwości korzystania z tej ulgi przez rodziców dzielących opiekę naprzemienną. Podatnicy powinni zatem zweryfikować swoje rozliczenia i w razie potrzeby wystąpić o korektę zeznania podatkowego lub indywidualną interpretację podatkową.
Podsumowanie
Wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2024 r. potwierdza, że w przypadku opieki naprzemiennej rodzice mogą skorzystać z preferencyjnego rozliczenia dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Orzeczenie to wzmacnia ochronę podatkową rodziców sprawujących opiekę naprzemienną i może mieć istotny wpływ na przyszłe interpretacje przepisów podatkowych.
Zachęcamy do konsultacji z Kancelarią Doradztwa Podatkowego Małgorzata Miszczak w celu uzyskania szczegółowych informacji oraz wsparcia w zakresie rozliczeń podatkowych.